МУСТА ДУУЧИН ГЭРЭЛЧУЛУУН УДАХГҮЙ “БУТ” АВАХ ГЭНЭ.

15356600_1101220636666359_8959694916783605481_n

Сүүлийн үед “Амьдралын бэлэг”, “Ханьдаа”, “Амьдрал хайраар гоёдог” зэрэг олон сайхан хайрын дуунуудаараа яах аргагүй олны талархалыг хүлээгээд байгаа дуучин бол хоймор нутгийн хүү Я.Гэрэлчулуун билээ.

Тэрээр эх орондоо төдийгүй дэлхийн 10 гаруй оронд ажиллаж амьдарч буй элэг нэгт монголчууддаа “Монголоо санасан сэтгэл” тоглолтоо тун амжилттай хүргээд ирсэн аж. Тэгвэл саяхан гаргасан “Амьдрал чамд хайртай” нэртэй цомгоороо нэрэлсэн өөрийн 2 дахь бие даасан тоглолтоо тун удахгүй хүргэх болсон гэнэ. Түүний энэ удаагийн тоглолтонд өөрийнх нь бүх шилдэг уран бүтээлүүд нь дуулагдахаас гадна нэгэн цаг үеийн төлөөлөл болсон уран бүтээлчид, өөрийнх нь шүлгээр бүтсэн дуунуудыг дуулж оролцохоороо онцлогтой юм байна.

Тэрээр өөрийн цахим хуудаснаа “…Миний дууг сонсдог түмэн олондоо баярлалаа. Та бүхэндээ зориулж миний бие 2017 оны 02 сарын 14 буюу гэгээн хайрын өдөр “Амьдрал чамд хайртай” тоглолтоо хүргэх болсондоо баяртай байна…” гэсэн байна. Юутай ч дуулсан дуу бүр нь сэтгэлийнх байдаг дуучныхаа урлагийн зам, удахгүй болох тоглолтонд нь их амжилт хүсье.

15995039_1326771347380969_5911263530201401378_o

Н.Номтойбаярын ашиг сонирхол Засгийн газрынхаа нэр хүндийг хөлдөө чирч эхэллээ

АН-ын засаглалын үед Хөгжлийн банкинд төвлөрсөн бондын мөнгөнөөс олгосон зээлийн 60 гаруй хувь нь эргэн төлөгдөх боломжгүй болсон тухай мэдээ улс төрийн хүрээнд дуулиан тарьж, нийгмийн анхаарлыг татаад удаж байна. Банкыг шалгасан Ажлын хэсгийн 2000 хуудас материал нийтэд ил болохоос өмнө зээлийг Хөгжлийн банкны хөрөнгийг хэнд олгох вэ гэдгийг голчлон шийдсэн АН-ынхан хуу хамчихсан мэт ойлголт түгэж байв. Гэвч УИХ-ын чуулган дээр өрнөсөн эцэс төгсгөлгүй хэрүүлийн зах зух зарим зээл хаашаа явсан болох замыг зааж, зээлээс МАН-ын улстөрчид ч авсан. Тэгчихээд мөн л луу унжин зээлээ төлөхгүй, хугацаа хэтрүүлсэн болох баримтууд ил болсон юм. Энд хоёр том компанийн нэр дурдагдсан ба эзэд нь УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүд байгаа.

Эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах гэж чармайж байгаагаа үргэлж ярьж буй Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар танхимын сайд Н.Номтойбаяр, УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав хоёрын компанийн толгойг илээд, 13 тэрбумын татвараас чөлөөлж орхилоо.

Баримт УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжавын “Монполимет” групп 111 тэрбум, УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын сайд Н.Номтойбаярын гэр бүлийн “МАК” групп 109 тэрбум төгрөгийн зээл авсан болохыг нотолсон. Харин “Монполимет” групп хоёр удаа зээл төлөлтөө хойшлуулсан бол “МАК” групп зээлээ төлөлгүй 238 хоногийн хугацаа хэтрүүлсэн мэдээлэл бий. Эдийн засгийн ачаанаас их бага хэмжээгээр хөнгөлөлцдөг аж ахуйн нэгж аль нэг банкнаас зээл авах нь ердийн үзэгдэл л дээ. Гайхалтай нь “МАК” болон “Монполимет” группууд бондоос зээл авч, эргэн төлөлт дээрээ асуудал үүсгэж байгаа бол дээр нь нэмээд Засгийн газраа лообийдон гадаадаас ажиллах хүч авах, ингэхдээ их хэмжээний хөнгөлөлт эдлэх эрхээс сугарч үлдсэн нь олны хараанаас мултарсангүй.

Эдийн засгийн хямрал нүүрлэсэн цаг үеийг бүх л аж ажуйн нэгжүүд даван туулж байгаа. Тэд илүү гэсэн төсвөө танаж, ажилчдаа цомхотгон, цалингаа хасаж яг одоо ширүүн бороонд цохиулсан өвс шиг бөхийчихөөд байж байна. Дагаад ажилчдынх нь амьдрал хэцүүдэж, монголчууд нийтээрээ нийгмээрээ энэ хүнд цаг үеийг туулах гэж чармайж явна. Хүнд байдалд орсон яваа аж ахуйн нэгжүүдэд жаахан ч гэсэн толгой өндийх хүсэл бий. Зээл нь олддог бол зээл авчихмаар, үйл ажиллагаагаа сэргээж, ажилчдаа цалин хөлстэй залгуулахыг дор дороо л бодож байгаа нь гарцаагүй. Гаднаас ажиллах хүч оруулж ирээд зурсан төслөө амилуулах тэмүүлэл ч бий. Гэвч энэхүү зээл санаснаар олдохгүй. Харин УИХ-ын гишүүд, Засгийн газрын гишүүдэд бол энэ нь асуудалгүй хэрэг бөгөөд хууль зөрчих, Засгийн газраа лообийдох, давуу эрхээрээ далайлган эдийн засгийн хөнгөлөлт эдлэх, шударга бус өрсөлдөөн явуулах нь асуудал  биш аж.

Бондоос авсан зээлээ төлөөгүй, хугацаа хэтрүүлсэн “МАК” болон “Монполимет” группууд шинэ оны өмнө онцгой эрх эдэлж Засгийн газраар гадаадаас ажиллах хүч авах тухай тусгай тогтоол гаргуулжээ. 2016 оны 12 сарын 21-ны өдөр гаргасан энэ тогтоолын дагуу “Монцемент билдинг материалс” ХХК 710, “Монголын алт” ХХК 1600 гадаад иргэнийг Монгол Улсад ажиллуулахаар авчирч байгаа. Гайхалтай нь тэд гадаад ажилчдынхаа ажлын байрны төлбөрийг нэмж чөлөөлүүлжээ.

Гадаадын иргэнд сар бүр ногдуулах ажлын байрны төлбөрийн хэмжээг Засгийн газар хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байхаар тогтоосон. Энэхүү төлбөр Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих санд төвлөрдөг. Өнөөдөр хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 240 мянган төгрөг болсон. Энэ журмын дагуу МАК компанийн 1600 гадаад ажилтны нэг нь сар бүр 480 мянга, жилд 9 тэрбум 216 сая, “Монполимет” групп 710 ажилтны татвар болох 4 тэрбум 89 сая, 600 мянган төгрөг, нийт 13 тэрбум 305 сая, 600 мянган төгрөгийг Хөдөлмөр эрхлэх санд тушаах ёстой байв. Гэвч эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах гэж чармайж байгаагаа үргэлж ярьж буй Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар танхимын сайд Н.Номтойбаяр, УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав хоёрын компанийн толгойг илээд, 13 тэрбумын татвараас чөлөөлж орхилоо.

МАК групп Цагаан суврагын ордыг хэрхэн гартаа оруулсан, ямар арга замаар стратегийн орд болгосон, одоо тус ордоос төмөр зам тавихаар хэрхэн яарч байгаа зэрэг түүхээ бодвол ийм хүнд цаг үед улсын төсвөөс татвараа харамлаад байх учиргүй.

Гадаадын иргэний ажлын байрны төлбөр. Энэ бол Монгол Улс тэднийг ажлын байраар хангаж, орлого бүхий ажил эрхлүүлсний төлөө хуулиар авч байгаа хураамж юм. Энэ хураамжаас гадаадын дипломат төлөөлөгчийн болон консулын газар, Монгол Улсад суугаа гадаад орны Элчин сайдын яам, Консул, олон улсын байгууллагын суурин төлөөлөгчийн газар, Монгол Улсын гэрээ болон төрийн захиргааны төв байгууллагатай байгуулсан гэрээ, хэлэлцээрийн дагуу ажиллаж байгаа сайн дурын ажилтан, Засгийн газар хоорондын гэрээнд заасан тохиолдолд уг гэрээний дагуу  ажиллаж байгаа мэргэжилтэн, ажилтнууд, боловсрол, шинжлэх ухааны салбарт гэрээгээр ажиллаж байгаа гадаадын мэргэжилтэн, ажилтнууд Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамны шийдвэрийн дагуу 50 хувь чөлөөлөгддөг. Гэвч МАК болон Монполимет группын 2310 гадаад ажилчин энэ төлбөрөөс бүрэн чөлөөлөгджээ.

Гадаад ажилчид оруулж ирж байгаа компанийн үйл ажиллагаа, зөвшөөрөл зэрэгт хяналт тавьж ажиллах үүрэг Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдад бий. Харин энэ салбарыг хариуцсан сайд Н.Номтойбаяр өөрийн гэр бүлийнхээ компанид давуу эрхтэй олгож, сайдын ашиг сонирхлыг Засгийн газар нь танхимаараа дэмжсэн нь гайхалтай. Ц.Гарамжавын үүсгэн байгуулсан Монполимет группын охин компани “Монцемент билдинг материалс” ХХК өнгөрсөн долоо хоногт Дорноговь аймгийн Сайншанд хотоос 55 км, Улаанбаатар хотоос 520 км-т орших “Сэнжит Худаг”-ийн шохойн чулууны ордыг түшиглэн байгуулсан үйлдвэрээ хэвлэл мэдээллээр танилцуулаад авсан. 2015 оны наймдугаар сард ашиглалтад орсон энэ ордын нөөц нь 170 жилийн настай. Үйлдвэрийг дагаад Дорноговь аймгийн Өргөн суманд Эрдэнэт шиг бүтээн байгуулалт эхэлсэн гэж тус компани рекламдсан. Монгол Улсад шинэ үйлдвэр байгуулагдсан нь мэдээж хэрэг сайхан үйл явдал. Бүтээн байгуулалт өрнөж байгаад бас талархах ёстой. Гэхдээ хэдэн үеэрээ идээд барахгүй шахам ордод эзэн суусан нэг компани бондоос хөнгөлөлттэй зээл авчихаад нэмээд Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сан руу ордог гадаад ажилчдын төлбөрөөс чөлөөлөгдөж, хэдэн тэрбумын хөнгөлөлтийг дангаараа эдлээд суух нь хэр зохиостой юм бэ?

МАК группын тухайд тэд Хөгжлийн банкнаас авсан зээлээ Чойбалсангийн дулааны цахилгаан станцын хүчин чадлыг 50 МВт-аар нэмэгдүүлэх, дулаан дамжуулан сүлжээг өргөтгөх төсөл, Нарийнсухайтын уурхайгаас улсын хилийн Шивээхүрэн боомт хүртэлх 45.3 км төмөр зам барих төсөл, Цагаан суваргын зэс, молбиденийн уурхайд өдөрт 40 мянган тонн хүдэр боловсруулах Оюутолгойтой дүйх хэмжээний баяжуулах үйлдвэр байгуулахад зориулж байгаа аж. Өнгөрсөн хавар МАК Данийн Копенгагений хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй “FLSmidth” групптэй 43 сая ам.долларын гэрээ байгуулсан. “FLSmidth” групптэй энэ гэрээгээ тус групп ихэд нууцалсан ч инженеринг, уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг, 15 мянган гаруй ажилтантай “FLSmidth” групп хамтрагчаа МАК групп мөн гэдгийг өөрсдөө зарласан юм. Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газрын үед МАК тун одтой ажиллана. Учир нь тус группын дээрх төслүүд бүгд урагшилахыг энэ танхим олон хуулийг зөрчин ногоон гэрлээр дэмжиж эхэллээ. Нэг группын ажил өөдлөх сайн хэрэг ч зөвхөн нэг сайдын хувийн сонирхол, шуналаар, түүний хувийнх нь  компанийн үйл ажиллагаа хууль зөрчин байж онцгойлон дэвжээд байх нь тэнцвэртэй хэрэг биш байх.

Улс орон санхүүгийн хямралд гүнзгий нэрвэгдэж байхад эрх мэдэлтэй сайд нь хувийн компанийнхаа төрд төлөх татвараас 13 тэрбум төгрөг харамлаж, түүнийг нь Засгийн газар өөгшүүлж суугааг яав ч эрүүл шийдвэр, эрүүл өрсөлдөөн гэж хэлэхгүй. МАК компанийн 1600 гадаад ажилчин ажиллуулах гэж байгаа Цагаан суврагын орд нь 44.4 мянган тонн зэс агуулсан 10.6 сая тонн исэлдсэн хүдэр, 1.2 сая тонн зэс бүхий 240 сая  тонн сульфидын хүдрийн нөөцтэй. Тус групп энэ нөөцийг 18 жилд хоёр үе шаттай ашиглана гэж буй ч хайгуул явуулахад нөөц нэмэгдэх магадлалтай. МАК групп Цагаан суврагын ордыг хэрхэн гартаа оруулсан, ямар арга замаар стратегийн орд болгосон, одоо тус ордоос төмөр зам тавихаар хэрхэн яарч байгаа зэрэг түүхээ бодвол ийм хүнд цаг үед улсын төсвөөс татвараа харамлаад байх учиргүй.

АН-ын засаглалын үед Хөгжлийн банкинд төвлөрсөн бондын мөнгөнөөс олгосон зээлийн 60 гаруй хувь нь эргэн төлөгдөх боломжгүй болсон тухай мэдээ улс төрийн хүрээнд дуулиан тарьж, нийгмийн анхаарлыг татаад удаж байна. Банкыг шалгасан Ажлын хэсгийн 2000 хуудас материал нийтэд ил болохоос өмнө зээлийг Хөгжлийн банкны хөрөнгийг хэнд олгох вэ гэдгийг голчлон шийдсэн АН-ынхан хуу хамчихсан мэт ойлголт түгэж байв. Гэвч УИХ-ын чуулган дээр өрнөсөн эцэс төгсгөлгүй хэрүүлийн зах зух зарим зээл хаашаа явсан болох замыг зааж, зээлээс МАН-ын улстөрчид ч авсан. Тэгчихээд мөн л луу унжин зээлээ төлөхгүй, хугацаа хэтрүүлсэн болох баримтууд ил болсон юм. Энд хоёр том компанийн нэр дурдагдсан ба эзэд нь УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүд байгаа.

Эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах гэж чармайж байгаагаа үргэлж ярьж буй Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар танхимын сайд Н.Номтойбаяр, УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав хоёрын компанийн толгойг илээд, 13 тэрбумын татвараас чөлөөлж орхилоо.

Баримт УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжавын “Монполимет” групп 111 тэрбум, УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын сайд Н.Номтойбаярын гэр бүлийн “МАК” групп 109 тэрбум төгрөгийн зээл авсан болохыг нотолсон. Харин “Монполимет” групп хоёр удаа зээл төлөлтөө хойшлуулсан бол “МАК” групп зээлээ төлөлгүй 238 хоногийн хугацаа хэтрүүлсэн мэдээлэл бий. Эдийн засгийн ачаанаас их бага хэмжээгээр хөнгөлөлцдөг аж ахуйн нэгж аль нэг банкнаас зээл авах нь ердийн үзэгдэл л дээ. Гайхалтай нь “МАК” болон “Монполимет” группууд бондоос зээл авч, эргэн төлөлт дээрээ асуудал үүсгэж байгаа бол дээр нь нэмээд Засгийн газраа лообийдон гадаадаас ажиллах хүч авах, ингэхдээ их хэмжээний хөнгөлөлт эдлэх эрхээс сугарч үлдсэн нь олны хараанаас мултарсангүй.

Эдийн засгийн хямрал нүүрлэсэн цаг үеийг бүх л аж ажуйн нэгжүүд даван туулж байгаа. Тэд илүү гэсэн төсвөө танаж, ажилчдаа цомхотгон, цалингаа хасаж яг одоо ширүүн бороонд цохиулсан өвс шиг бөхийчихөөд байж байна. Дагаад ажилчдынх нь амьдрал хэцүүдэж, монголчууд нийтээрээ нийгмээрээ энэ хүнд цаг үеийг туулах гэж чармайж явна. Хүнд байдалд орсон яваа аж ахуйн нэгжүүдэд жаахан ч гэсэн толгой өндийх хүсэл бий. Зээл нь олддог бол зээл авчихмаар, үйл ажиллагаагаа сэргээж, ажилчдаа цалин хөлстэй залгуулахыг дор дороо л бодож байгаа нь гарцаагүй. Гаднаас ажиллах хүч оруулж ирээд зурсан төслөө амилуулах тэмүүлэл ч бий. Гэвч энэхүү зээл санаснаар олдохгүй. Харин УИХ-ын гишүүд, Засгийн газрын гишүүдэд бол энэ нь асуудалгүй хэрэг бөгөөд хууль зөрчих, Засгийн газраа лообийдох, давуу эрхээрээ далайлган эдийн засгийн хөнгөлөлт эдлэх, шударга бус өрсөлдөөн явуулах нь асуудал  биш аж.

Бондоос авсан зээлээ төлөөгүй, хугацаа хэтрүүлсэн “МАК” болон “Монполимет” группууд шинэ оны өмнө онцгой эрх эдэлж Засгийн газраар гадаадаас ажиллах хүч авах тухай тусгай тогтоол гаргуулжээ. 2016 оны 12 сарын 21-ны өдөр гаргасан энэ тогтоолын дагуу “Монцемент билдинг материалс” ХХК 710, “Монголын алт” ХХК 1600 гадаад иргэнийг Монгол Улсад ажиллуулахаар авчирч байгаа. Гайхалтай нь тэд гадаад ажилчдынхаа ажлын байрны төлбөрийг нэмж чөлөөлүүлжээ.

Гадаадын иргэнд сар бүр ногдуулах ажлын байрны төлбөрийн хэмжээг Засгийн газар хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байхаар тогтоосон. Энэхүү төлбөр Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих санд төвлөрдөг. Өнөөдөр хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 240 мянган төгрөг болсон. Энэ журмын дагуу МАК компанийн 1600 гадаад ажилтны нэг нь сар бүр 480 мянга, жилд 9 тэрбум 216 сая, “Монполимет” групп 710 ажилтны татвар болох 4 тэрбум 89 сая, 600 мянган төгрөг, нийт 13 тэрбум 305 сая, 600 мянган төгрөгийг Хөдөлмөр эрхлэх санд тушаах ёстой байв. Гэвч эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах гэж чармайж байгаагаа үргэлж ярьж буй Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар танхимын сайд Н.Номтойбаяр, УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав хоёрын компанийн толгойг илээд, 13 тэрбумын татвараас чөлөөлж орхилоо.

МАК групп Цагаан суврагын ордыг хэрхэн гартаа оруулсан, ямар арга замаар стратегийн орд болгосон, одоо тус ордоос төмөр зам тавихаар хэрхэн яарч байгаа зэрэг түүхээ бодвол ийм хүнд цаг үед улсын төсвөөс татвараа харамлаад байх учиргүй.

Гадаадын иргэний ажлын байрны төлбөр. Энэ бол Монгол Улс тэднийг ажлын байраар хангаж, орлого бүхий ажил эрхлүүлсний төлөө хуулиар авч байгаа хураамж юм. Энэ хураамжаас гадаадын дипломат төлөөлөгчийн болон консулын газар, Монгол Улсад суугаа гадаад орны Элчин сайдын яам, Консул, олон улсын байгууллагын суурин төлөөлөгчийн газар, Монгол Улсын гэрээ болон төрийн захиргааны төв байгууллагатай байгуулсан гэрээ, хэлэлцээрийн дагуу ажиллаж байгаа сайн дурын ажилтан, Засгийн газар хоорондын гэрээнд заасан тохиолдолд уг гэрээний дагуу  ажиллаж байгаа мэргэжилтэн, ажилтнууд, боловсрол, шинжлэх ухааны салбарт гэрээгээр ажиллаж байгаа гадаадын мэргэжилтэн, ажилтнууд Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамны шийдвэрийн дагуу 50 хувь чөлөөлөгддөг. Гэвч МАК болон Монполимет группын 2310 гадаад ажилчин энэ төлбөрөөс бүрэн чөлөөлөгджээ.

Гадаад ажилчид оруулж ирж байгаа компанийн үйл ажиллагаа, зөвшөөрөл зэрэгт хяналт тавьж ажиллах үүрэг Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдад бий. Харин энэ салбарыг хариуцсан сайд Н.Номтойбаяр өөрийн гэр бүлийнхээ компанид давуу эрхтэй олгож, сайдын ашиг сонирхлыг Засгийн газар нь танхимаараа дэмжсэн нь гайхалтай. Ц.Гарамжавын үүсгэн байгуулсан Монполимет группын охин компани “Монцемент билдинг материалс” ХХК өнгөрсөн долоо хоногт Дорноговь аймгийн Сайншанд хотоос 55 км, Улаанбаатар хотоос 520 км-т орших “Сэнжит Худаг”-ийн шохойн чулууны ордыг түшиглэн байгуулсан үйлдвэрээ хэвлэл мэдээллээр танилцуулаад авсан. 2015 оны наймдугаар сард ашиглалтад орсон энэ ордын нөөц нь 170 жилийн настай. Үйлдвэрийг дагаад Дорноговь аймгийн Өргөн суманд Эрдэнэт шиг бүтээн байгуулалт эхэлсэн гэж тус компани рекламдсан. Монгол Улсад шинэ үйлдвэр байгуулагдсан нь мэдээж хэрэг сайхан үйл явдал. Бүтээн байгуулалт өрнөж байгаад бас талархах ёстой. Гэхдээ хэдэн үеэрээ идээд барахгүй шахам ордод эзэн суусан нэг компани бондоос хөнгөлөлттэй зээл авчихаад нэмээд Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сан руу ордог гадаад ажилчдын төлбөрөөс чөлөөлөгдөж, хэдэн тэрбумын хөнгөлөлтийг дангаараа эдлээд суух нь хэр зохиостой юм бэ?

МАК группын тухайд тэд Хөгжлийн банкнаас авсан зээлээ Чойбалсангийн дулааны цахилгаан станцын хүчин чадлыг 50 МВт-аар нэмэгдүүлэх, дулаан дамжуулан сүлжээг өргөтгөх төсөл, Нарийнсухайтын уурхайгаас улсын хилийн Шивээхүрэн боомт хүртэлх 45.3 км төмөр зам барих төсөл, Цагаан суваргын зэс, молбиденийн уурхайд өдөрт 40 мянган тонн хүдэр боловсруулах Оюутолгойтой дүйх хэмжээний баяжуулах үйлдвэр байгуулахад зориулж байгаа аж. Өнгөрсөн хавар МАК Данийн Копенгагений хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй “FLSmidth” групптэй 43 сая ам.долларын гэрээ байгуулсан. “FLSmidth” групптэй энэ гэрээгээ тус групп ихэд нууцалсан ч инженеринг, уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг, 15 мянган гаруй ажилтантай “FLSmidth” групп хамтрагчаа МАК групп мөн гэдгийг өөрсдөө зарласан юм. Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газрын үед МАК тун одтой ажиллана. Учир нь тус группын дээрх төслүүд бүгд урагшилахыг энэ танхим олон хуулийг зөрчин ногоон гэрлээр дэмжиж эхэллээ. Нэг группын ажил өөдлөх сайн хэрэг ч зөвхөн нэг сайдын хувийн сонирхол, шуналаар, түүний хувийнх нь  компанийн үйл ажиллагаа хууль зөрчин байж онцгойлон дэвжээд байх нь тэнцвэртэй хэрэг биш байх.

Улс орон санхүүгийн хямралд гүнзгий нэрвэгдэж байхад эрх мэдэлтэй сайд нь хувийн компанийнхаа төрд төлөх татвараас 13 тэрбум төгрөг харамлаж, түүнийг нь Засгийн газар өөгшүүлж суугааг яав ч эрүүл шийдвэр, эрүүл өрсөлдөөн гэж хэлэхгүй. МАК компанийн 1600 гадаад ажилчин ажиллуулах гэж байгаа Цагаан суврагын орд нь 44.4 мянган тонн зэс агуулсан 10.6 сая тонн исэлдсэн хүдэр, 1.2 сая тонн зэс бүхий 240 сая  тонн сульфидын хүдрийн нөөцтэй. Тус групп энэ нөөцийг 18 жилд хоёр үе шаттай ашиглана гэж буй ч хайгуул явуулахад нөөц нэмэгдэх магадлалтай. МАК групп Цагаан суврагын ордыг хэрхэн гартаа оруулсан, ямар арга замаар стратегийн орд болгосон, одоо тус ордоос төмөр зам тавихаар хэрхэн яарч байгаа зэрэг түүхээ бодвол ийм хүнд цаг үед улсын төсвөөс татвараа харамлаад байх учиргүй.

БНСУ-РУУ АЯЛАЛЫН 90 ХОНОГИЙН ВИЗЭЭР ГАРАХ ХҮСЭЛТЭЙ ИРГЭДИЙН АНХААРАЛД!!!

Хэрэг болж магадгүй гээд олж мэдсэн хэдэн зүйлээ хэлэх гэсийн! Өнөөдөр Улаанбаатар-Бусан нислэгээр 90н Монгол хүн орж ирснээс 8хүн саатуулагдаад 5хүн нь хил дээрээс буцчихлаа. Гол шалтгаан нь аялалаар ирж байгаа хирнээ хаашаа яаж аялах талаараа сайн мэдэхгүй, аялалын төлөвлөгөө байхгүй, Солонгос талын хаяг утас болон ямар холбоотой хэнийд очих гэж байгаа эсвэл буудал захиалах гэх мэт тал дээр асуудал байсан. Саатуулагдсан хүмүүст би орчуулга хийсэн юм лдаа. Ихэнхи нь том асуудал болчихоор шалтгаан байгаагүй, гэхдээ маш нарийн чанга шалгадаг болчихож.

Hasil gambar untuk виз

Бас нэг алдаа нь Монголчууд маань очих гэж байгаа айл юмуу, тосч авч байгаа хүн(Солонгос талын хүн)тэйгээ ирэхийнхээ өмнө маш сайн ярьж, үг яриагаа нийлүүлэх хэрэгтэй юм байна. Хоёр талд хоёр өөр юм яриад ирэхээр худлаа ярьсан гээд, яаж ч тайлбар хийгээд шууд татгалзсан хариу өгч байна. Ялангуяа сүүлийн үед Бусанаар дамжиж ирж байгаа Монголчуудын тоо эрс нэмэгдсэнтэй холбоотой ийм чанга байгаа бололтой. За тэгээд аялалаар ирэх гэж байгаа хүмүүс доорх зүйлийг анхаараарай!


1) Аялалын нарийн төлөвлөгөө гаргах. Өдөр хоногоор нь очих гэж байгаа газраа бас үзэх юмныхаа нэрсийг хүртэл нарийн бичиж, төлөвлөгөө боловсруулж ирвэл зүгээр юм байна. Тойм юм биш, нарийн тодорхой! (Маш чухал шүү!)
2) Аялалаар ирж байгаа хүмүүсийн түрийвчин дэх мөнгийг нэг бүрчлэн тоолж үзэж байна лээ. Болж өгвөл ахиухан бэлэн мөнгөтэй байх! Солонгос талын хүн рүүгээ шилжүүлсэн, дансанд нь байгаа гэх зэрэг тайлбаруудыг авч хэлэлцэхгүй байсан.


3) Солонгос талын хүн, айлчилж ирж байгаа хүнийхээ мэдээллийг өөрөө сайн мэдэж байх! Хаяг, утас болон өөртэй чинь ямар холбоотой? Хамгийн гол нь цаад хүнтэйгээ яриагаа нийлүүлэх хэрэгтэй. Ам зөрөөл бол найдваргүй юм байна лээ шүү. Хэрвээ очих айл ч юмуу байхгүй бол буудал захиалсан эсэх? Буудлаа ганц өдрөөр захиалах ч юмуу цаашдаа яах нь тодорхойгүй бол бас хэцүү.
4) Онгоцны тасалбар авахдаа буцах билетээ давхар бичүүлж авах! Ирж очих тасалбараа хоёуланг нь хэвлэж, биедээ авч явах! Буцах хугацаа нь урт байх тусмаа сэжиглээд байсан. Бичүүлсэн өдөр нь 3сар хирнээ амаараа 2долоо хоног, 1сар болоод буцна гэхээр итгэхгүй.

 

За тэгээд эцэст нь хэлэхэд өчнөөн ажил болгож, хөөцөлдөж хөөцөлдөж нэг юм ирдэг, зорьсон хэргээ биелүүлж чадахгүй хил дээрээс буцна гэдэг манайхны хувьд ямар хэцүү хэрэг билээ. Хичнээн тайлбарлаж хэлээд, учирлаж гуйгаад ч нэг шийдвэр гаргасан бол тэрийг ойлгодоггүй л юм байна лээ. Адилхан Монгол хүн болохоороо нэг ч гэсэн хүнд хэрэг болж магадгүй гээд бичлээ.

by Bayaraa

Архинд хордож нас барсан хэргийн газарт Жэйм интернэшнл ХХК-ний “Голд Чингис” архины шил байжээ

Энэ сарын 16-ны өдөр Баянгол дүүргийн II дугаар хорооны нутаг дэвсгэр “Ногоон төгөл” хотхны

байранд нэр бүхий таван иргэн согтууруулах ундаанаас хордон нас барсан гэх мэдээлэл байна.

Тус дүүргийн Цагдаагийн 1-р хэлтэст 15цагийн үед ирснээр дуудлагын дагуу хэлтсийн дарга Б.Нарангэрэл, Улсын ахлах байцаагч Д.Саруул, Г,Шинэдаваа, Мөнхцэцэг нар хэргийн газар очиж шалгахад 40-50 орчим насны таван иргэн архи уусан байдалтайгаар олджээ.

Талийгаачдийн уусан архийг одоогоор шинжилгээнд өгөөд байгаа бөгөөд хаанахын ямар үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн болохыг нууцалж байгаа аж. Харин эх сурвалжийн мэдээллэснээр хэргийн газарт  “Мөнхжин Од” ХХК –ы үйлдвэрлэсэн “Найрсаг”, Жэйм интернэшнл ХХК-ний “Голд Чингис” зэрэг нэрийн архины шилнүүд байсныг тогтоожээ. Тэрээр “Мөнхжин Од” ХХК –ы үйлдвэрлэсэн “Найрсаг” нэрийн архи нь үлдэгдэлтэй  байсан гэж байна.

Мөн “Доктор авто сүлжээ” ХХК-ы “Гайхмаараа” шил арчигчийн саванд ус хийж уусан шинжтэйгээр олджээ.

Тэгвэл урьд нь ‘‘Мөнхжин-Од” ХХК-ийн үйлдвэрлэж байсан “Мөнхжин” архи олон удаагийн шалгалтаар хуурамч гэдэг нь тогтоогдож байсан. Түүнчлэн тус компани нь урьд олон удаагийн шалгалтанд бүдэрч байжээ.  Тухайлбал онцгой албан татварын хуурамч тэмдэг ашиглан хямд, чанаргүй архи үйлдвэрлэн худалдаанд гаргаж Монгол Улсын хууль тогтоомжийг зөрчиж байсан аж ахуйн нэгжүүдийн тоонд багтаж байсан байна. Гэтэл энэ удаа тус үйлдвэрийн “Найрсаг” гэх архинаас хүмүүс хордсон байж магадгүй байна. Харин Жэйм интернэшнл ХХК-ний “Голд Чингис”архинаас урьд нь ямар нэгэн зөрчил, но илэрч байгаагүй хэдий ч ямартай ч хэргийн газраас дээрх архины шил олдсон гэдгийг эх сурвалжууд хэлж байна.

7127

Одоогоор тус дүүргийн цагдаагийн хэлтсээс хүнсний дэлгүүрүүдээс “Найрсаг” гэх архи худалдаалж буй эсэхийг нягтлан, шалгасан байна. Түүнчлэн мэргэжлийн байгууллагууд архи, согтууруулах ундаа худалдан борлуулдаг болон түүгээр үйлчилдэг 761 газарт шалгалт хийн, 3365 шил архи битүүмжилсэн байна.

Одоогийн байдлаар хэрэг  мөрдөн байцаалтын шатанд явж байгаа бөгөөд  ямартай ч дээрх  иргэдийг  нэг дор бөөндөө байж, нэг зүйлээс хордсон байж болзошгүй гэдгийг Улаанбаатар хотын цагдаагийн газрын дарга Ж.Эрдэнэболд “Нөхцөл байдлын талаар Ж.Батбаясгалан дарга товч танилцуулсан.

Fact.mn

Итгэмээргүй сонин хачин явдлууд

881a3694454ca922decf85c6c49dfc77_x3

 

 

 

 

 

 

Хүний амьдралд заримдаа итгэхийн аргагүй, ер бусын зүйл тохиолдох нь бий. Тэдний заримаас нь сонирхуулъя.

–1975 онд Бермудад мопед унасан нэгэн эр такситай мөргөлдөн харамсалтайгаар амиа алдсан явдал болжээ. Гэтэл яг нэг жилийн дараа тэрхүү залуугийн төрсөн ах нь осолд орсон тэрхүү мопедыг унаж яваад дүүгийнхээ осолд орсон яг тэр газарт такситай мөргөлдөн мөн амиа алджээ. Хачирхалтай нь түүнтэй мөргөлдсөн такси дүүтэй нь мөргөлдсөн мөнөөх такси мөн байсан бөгөөд тэр машиныг осол гарах үед жолоодож явсан жолооч барьж явснаас гадна тэр үед тээвэрлэж явсан зорчигч хоёр дахь осол гарах үед мөн л тэр таксинд сууж явсан ажээ.

-Ихэр ах дүүс Жим Левис, Жим Спрингер нар ихэр гэдгээ мэдээгүй явж. Тэднийг төрөх үед ээж нь амиа алдсанаас тэднийг өөр өөр айлд өргүүлсэн аж. Тэднийг өргөж авсан эцэг, эхчүүд нь хоёуланд нь Жим гэдэг нэр өгчээ. Тэд мөн нохойтой байсан бөгөөд нохойнууд нь Той гэдэг нэртэй байж. Хоёулаа Линда гэдэг бүсгүйтэй гэрлэсэн бөгөөд аль аль нь хүүтэй болж, хүүгээ Жэймс Алан хэмээн нэрлэсэн аж. Бие биеэ мэдэхгүй ихрүүд хоёулаа нэгэн зэрэг эхнэрээсээ салан өөр бүсгүйтэй гэрлэсэн бөгөөд шинэ эхнэрүүд нь Бетти гэдэг нэртэй байжээ.

-АНУ-ын гурав дахь ерөнхийлөгч Томас Жефферсон Тусгаар тогтнолын тунхаг бичгийг бичин, түүнд нь түүний өмнөх ерөнхийлөгч Жон Адамс тусалсан байдаг. Нэгдсэн улсын конгресс Тусгаар тогтнолын тунхаг бичгийг 1776 оны 7-р сарын 4-ний өдөр баталсан түүхтэй. Харин энэхүү баримт бичгийг боловсруулан батлуулсан хоёр ерөнхийлөгч Тунхаг бичгийг баталснаас яг 50 жилийн дараа буюу 1826 оны 7-р сарын 4-ний өдөр таалал төгсчээ.

-1914 оны нэгэн өдөр нэгэн герман эмэгтэй шинэхэн төрсөн нялх хүүгийнхээ зургийг хальснаа буулган Страссбург дэх хальс угаан боловсруулах газарт зургаа угаалгахаар өгчээ. Гэтэл тэр үед Дэлхийн I дайн эхлэн тэрхүү хальс үрэгдэн алга болсон гэнэ. Түүнээс хоёр жилийн дараа нөгөө эмэгтэй хуучин байсан газраасаа 100 гаруй милийн зайтай газар болох Франкфуртээс шинэ хальс худалдан авч шинэ төрсөн охиныхоо зургийг авсан байна. Ингээд хальсаа өгөн угаалгатал  охины зураг бус хоёр жилийн өмнө авсан хүүгийнх нь зураг гарч ирэх нь тэр. Учрыг лавлатал түүний анх угаалгахаар өгсөн хальс боловсруулалтад оролгүй хаяг наагдан дахин худалдаанд гарсан байсан аж. Ийнхүү герман эмэгтэй хүүгийнхээ зургийг авсан хальсыг хоёр жилийн дараа олж авчээ.

-XIX зууны алдартай аймшгийн адал явдлын зохиолч Эдгар Аллан “Артур Гордонд тохиолдсон явдал” нэртэй зохиол бичжээ. Тэрхүү зохиолд хөлөг онгоцны сүйрлээс амьд үлдсэн дөрвөн хүн задгай далайд салаар олон хоног унд хоолгүй хөвсөн тухай өгүүлдэг аж. Олон хоног идэх юмгүй явсан тэдгээр дөрвөн хүн амьд гарахын эрхэнд уг хөлөг онгоцонд ажилладаг байсан залууг алж идэх бөгөөд тэрхүү хүүгийн нэрийг Ричард Паркер гэдэг нэртэй байсан тухай зохиолд өгүүлдэг байна. Гэтэл тэрхүү зохиол гарснаас хойш хэдэн жилийн дараа 1884 онд Мигнонеттэ хэмээх хөлөг онгоц живж зохиолд өгүүлсэн шиг дөрөвхөн хүн амьд гарчээ. Тэдгээр дөрвөн хүн далайн усанд салтай мөн зохиолд өгүүлсэнтэй адил хоног хөвсөн бөгөөд өлссөнөөсөө болоод живсэн хөлөг онгоцон дээр ажилладаг байсан хүүг алж идсэн бөгөөд тэр хүүгийн нэр мөн зохиолд гарсантай адил Ричард Паркер гэдэг байжээ.

-1930 онд Детройт хотын иргэн Жозеф Фиглок нэгэн нялх хүүхдийн амийг аварчээ. Түүнийг хотын гудамжаар алхаж явтал өндөр байшингийн цонхноос нэгэн хүүхэд унаж иржээ. Тэрхүү хүүхэд Фиглокийн толгой дээр унаж ирсэн бөгөөд азаар хүү болоод бас залуу эрийн хэн хэн нь гэмтэлгүй өнгөрчээ. Гэтэл түүнээс яг нэг жилийн дараа Жозефыг тэр гудамжаар явж байтал мөн өнөөх цонхноос нөгөө хүү дахин унаад иржээ. Жилийн өмнө явдал дахин болж хүү, эр хоёр мөн л эсэн мэнд өнгөрчээ.

-1973 онд жүжигчин Энтони Хопкинс Жорж Фейферийн романаас сэдэвлэн бүтээх “The Girl From Petrovka” кинонд тоглохоор болжээ. Лондонд тэрхүү зохиолын хувилсан эхийг ч олоход бэрх байсан тэр үед Энтони Хопкинст нэгэн хачирхалтай явдал тохиолджээ. Хопкинс галт тэрэгний буудлын сандал дээр хэвтсэн нэгэн хавтастай зүйл олсон нь тэрхүү романы зохиолч Жорж Фейферийн гараараа бичсэн жинхэнэ эх нь байсан аж. Фейфер гар бичмэлээ найзынхаа машинд орхитол тэр нь найзынх нь машинаас хулгайд алдагдчихсан байсан аж. Харин тэрхүү зохиолоор хийх кинонд тоглохоор сонгогдсон жүжигчин нь галт тэрэгний буудал дээрээс олсон ажээ.

-Италийн хаан Умберто Монза хотод нэгэн жижиг ресторанд хоол идэхээр өөрийн генерал Эмилио Понзиа-Ваглиа болоод бусад бараа бологчдынхоо хамт оржээ. Хааны захиалсан хоолыг рестораны эзэн өөрийн гараар авчрах үед хаан нэгэн зүйлийг ажигласан байна. Тэрхүү рестораны эзэн өөртэй нь усны дусал мэт адилхан байж. Ингээд хаан тэрхүү эртэй ярилцан тэд бие хаагаараа ч бус бусад олон зүйлээрээ адилхан болохыг олж мэджээ. Рестораны эзэн Умберто хаантай адил 1844 оны 3-р сарын 14-ний өдөр төрсөн байж. Түүний төрсөн хот нь хааныхтай адил, рестораны эзний эхнэрийн нэр хааны гэрлэсэн бүсгүйн нэртэй адил Маргарита гэдэг байжээ. Түүнчлэн тэр эрийн ресторанаа нээсэн өдөр нь Умбертогийн Италийн хаан ширээнд суусан өдөртэй давхцаж байсан аж. Хамгийн сонирхолтой нь Рестораны эзэн 1900 оны 7-р сарын 29-ний өдөр Италийн хаан Умберто анархист үзэлтнүүдэд хороогдсон тэрхүү эмгэнэлт өдөр нууцлагдмал нэгний суманд өртөн амиа алдсан байна.

-Америкийн нэртэй зохиолч Анн Парриш 1920 онд Парист нэгэн хуучны номын дэлгүүрээр оржээ. Тэрбээр өөрийн хүүхэд ахуй цагтаа хамгийн их дуртай байсан Жак Фрост болон түүнд тохиолдсон явдалууд нэртэй номоо худалдан авчээ. Тэгээд гэртээ авчраад нөхөртөө номоо өгөхдөө “Энэ ном яагаад ч юм миний бага насыг санагдуулаад байх юм” хэмээн хэлсэн аж. Нөхөр нь уг номыг нээгээд үзтэл эхний хуудсан дээр нь “Anne Parrish, 209 N. Weber Street, Colorado Springs.” Гэсэн бичиг байх нь тэр. Тэрхүү хаяг нь Анн Парришийн хүүхэд ахуй цагтаа амьдардаг байсан газрын хаяг аж. Хүүхэд ахуй цагийг нь санагдуулсан номоо худалдан авахдаа алдарт зохиолч өөрийнхөө эзэмшдэг байсан номоо авсанаа гэртээ ирсэн хойноо мэдсэн нь тэр ажээ.

Гайхамшигийг дүрсэлсэн зургууд /фото/

1

Пластин гаралтай Мухамед Ал-Шейх 12 настай бөгөөд түүний хочыг Хүн аалз гэдэг. Түүний аэробикийн чадвар уян хатан байдал нь Геннисийн рекордэг эвдэж байгаа юм. 2016 оны 07сарын 02 Газа хот.

2

Японы алдартай “Kobitos” –ийг бэлэгдсэн сүүн Custard Bun, Хонг Конг димсам Icon ресторанд гэрэл зурагчин нь дэлгэц дээр үед шахагдаж байна Хятад долдугаар сарын 25, 2016.

3

Усны үхрийн сонирхолтой үзүүлбэр. Красноярск хот, Сибирь, Орос, долдугаар сарын 7-д циркийн шоуны үеэр.

4

Мэргэжлийн зураач Dino Helvida (R), 27, Kaitlin, 28, арьсны уян хатан байдлыг илэрхийлэл, Хорват  2016 оны 7  сар хүртэл цоо дэгээгээр персинг хийхийг нь хориглосон байна

5

БНХАУ-ын Samkong Shrine тэрээр амнаасаа персингийн аргаар дугуй өлгөн Пукетийн баярт оролцож байгаа нь. Энэ нь цагаан хоолтны баяр бөгөөд жилд нэг удаа бүтэн сар үргэлжилдэг баяр аж.  Тайланд 2016.10.04

6

St Жулиан,  Valletta гадна, Мальт, наймдугаар сарын 27, 2016 оны шашны баярын үеэр, “gostra”, тос хамрагдсан шон дээр нь тугийг буулгахаар хол үсэрч байгаа нь.

7

Рио ДеЖанеро хот 2016 оны зуны олимпэрэгтэйчүүдийн 65 кг жинд хүрэл медалийн барилдааны шүүлтэнд эсэргүүцсэн дасгалжуулагч 2016.08.21 Бразил

9

Elephant Nelly kicks a ball, as an “animal oracle” to predict results of the Germany vs Ukraine match at Euro 2016, in the “Safari Park” in Hodenhagen, Germany, June 10, 2016.

10

Покебург нэртэй гамбургэр Австралийн Сидней, наймдугаар сарын 26, 2016 онд Out Burger ресторан “Pokemon Go  гоо сайхын өгөдөлтэй болжээ Peakachu,

11

Америкийн Ардчилсан Ерөнхийлөгчийн нэр дэвшигч Хиллари Клинтон (L) болон Бүгд найрамдах намаас нэр дэвшигч Дональд Трамп зургууд LaSalle-д зураач Жон Kettman, Иллинойс, АНУ, зургадугаар сарын 8, 2016

12

Хүний манеканд өмсүүлсэн нохойн толгой. Францийн Ницца хот, авдугаар сарын 3, 2016 онд загварын дэлгүүрийн гадна нохойн толгойн баг өмсүүлэн рекламдаж байна.

13

Ургамал, Их Британи тавдугаар сарын 25, 2016 баруун Лондон дахь байшин хашлага дээр өлгөгдсөн жинснээс ургамал ургасан байна.

14

Ахмедабад, Энэтхэг May12, 2016 онд тэмээ тэргэн дээр нь мини-ачааны машин урд биеийг ачин хөдөлгөөнд оролцож байна

15

Baowan тосгоны төв Хятадын Хэнань мужид хоёрдугаар сарын 2, 2016 оны Xinye мужийн нэгэн сармагчин ферм дээр өдөр тутмын сургалт хийн хутгатай үзүүлбэрт бэлддэг16

Бээжин дэх худалдааны төвийг танилцуулах  үеэр аварга том mockup зөөврийн компьютерийн гар луу авирчээ. Хятад долдугаар сарын 28, 2016,

17

Дэлхийн роботийн үзэсгэлэнд хүний араг яс нь загвар дээр эмнэлгийн хэрэгслийн хэрэглээг дуурайлган нь Siasun Робот ба автоматжуулалт корпораци нь робот Бээжин, Хятад, аравдугаар сарын 21, 2016 онд WRC 2016 он.

17 жилийн дараа газар доороос амьд гарчээ

Хятадын баруун нутагт 17 жилийн өмнө рихтерийн шаталбараар 7,8 баллын хүчтэй газар хөдөлж, 118 уурхайчин газар дор дарагдаж байжээ. Тэр цагаас хойш уурхайн зарим хэсгийг хаасан байна.

Гэтэл саяхан уурхайн хаасан зарим хэсгийг сэргээх үеэр нэгэн амьд үлдсэн уурхайчинг гарган авчээ. Тэр үхлийн урхинд 17 жилийг өнгөрөөсөн байв. Аврагдсан уурхайчин 59 настай Чунг Ваи байсан бөгөөд биеийн байдал нь маш муу байдалтайгаар эмнэлэгт хүргэгдэн эмчлүүлж байгаа ажээ.

Газар хөдлөлтийн үеэр уурхай модон бэхэлгээтэй хонгил нуран Чунгаас бусад уурхайчин амь үрэгджээ. Салхивчийн нүхээр  цэвэр агаар орж ирж байсан нь түүнийг амьд үлдээсэн байв. Мөн уурхайд хоол хүнсний томоохон нөөц хадгалагдаж байсан нь түүнийг өлсгөлөнгөөс аварчээ.

Хүнс нь дуусахад тэр харх, хөвд идэж байсан гэнэ. Ийм хүнд нөхцөлд удаан хугацаанд амьдарсан нь ер бусын тохиолдол болж байна.

Аль хуруунд зүүсэн бөгж ямар утга агуулдаг вэ?

Аль хуруунд зүүсэн бөгж ямар утга агуулдаг вэ? 2

Бөгж бол маш хүчтэй шидэт сахиус, үнэт эдлэл юм. Бөгж нь дээр үеэс л ид шидийн хүчийг агуулсаар ирсэн бөгөөд төрөл бүрийн зан үйлд ашиглагддаг байжээ. Эрт дээр үед хүний бие дээр зангидсан ямар ч зангилаа тухайн хүнийг муу бүхнээс хамгаалдаг гэж үздэг байжээ. Тойрогт багтсанаар муу ёрын сүнснээс хамгаалагдана гэж үзээд бидний өвөг дээдэс бөгжийг хамгийн эхний ээлжинд сахиус болгон ашиглажээ. Бөгжний шид хязгааргүй. Учир нь бөгжинд эхлэл, төгсгөл гэж байхгүй. Шидийн ертөнцөд энэ зүйлийн тухай маш олон цуу яриа байдаг. Гэхдээ зөвхөн бөгжнөөс гадна хэдэн хуруунд бөгж зүүсэн нь чухал байдаг. Алганы хээ уншигчид хуруун дээрх бөгжний тусламжтай хүний зан чанарыг өөрчилж болно гэж үздэг аж.

Аль хуруунд зүүсэн бөгж ямар утга агуулдаг вэ? 4

Эрхий хуруун дахь бөгж Эрхий хуруу – Ангараг гаригийн Тойргийн хуруу. Эрэгтэй хүний эрхий хурууны бөгж маш чухал ач холбогдолтой байдаг. Ангаргын хуруундаа бөгж зүүдэг хүн эрч хүчтэй, сэтгэл хөдлөл ихтэй, илэн далангүй байдаг. Тэд шулуун, шударга, зөрүүд, дайчин, заримдаа хэрцгий, түрэмгий зантай байдаг. Ямар нэг зүйлийг тэдэнд итгүүлэх эсвэл тэдэнтэй маргалдах үнэхээр хэцүү – тэд дараа нь харамсаж болох ч яасан ч өөрийн бодол санаан дээрээ бат зогсдог. Үүний зэрэгцээ тэд өөрийн давуу болон сул талаа маш сайн мэддэг. Тэд эрхий хуруундаа бөгж зүүснээр зөн совингоороо өөрийн хурц темпераментаа барьдаг. Энэ бол нэг төрлийн бусадтай хэл амаа ололцож харилцаа холбоо бий болгох ухамсарт оролдлого юм. Нөгөө талаас эрхий хуруундаа бөгж зүүдэг хүний гол зорилго бол ямар ч арга замаар өөрийгөө баталж бусдад харуулах юм гэж сэтгэл зүйчид үзэж байна. Эртний грек болон ромчуудын хувьд эрхий хуруу нь эр бэлэг эрхтний билэг тэмдэг байсан бөгөөд эр хүний хүчийг хамгаалахын тулд төмөр бөгжөөр хуруугаа гоёдог байжээ. Эрхий хуруун дээрх бөгж нь мөн ижил хүйстний билэг тэмдэг болдог. Баруун гарын эрхий хуруундаа бөгж зүүсэн бол хамтрагчтай лесби, харин зүүн гарын эрхий хуруунд зүүсэн бол шинэ харилцаа хайж байгаа лесби гэсэн утгатай. Ийм л байна! Тиймээс эрхий хуруугаа бөгжөөр гоёдог охид лесби биш л бол болгоомжтой байгаарай – таныг буруугаар ойлгож магадгүй.   Долоовор хуруун дахь бөгж Долоовор хуруу – Бархасбадь гаригийн Тойргийн хуруу. Долоовор хурууны бөгжийг “эрх мэдлийн” бөгж гэдэг. Түүхэн алдартай Юлий Цезарь, Кардинал Ришель, Догшин Иван, Хенри VIII зэрэг ихэнх хүмүүс долоовор хуруундаа бөгж зүүдэг байжээ. Долоовор хуруугаа бөгжөөр гоёсон хүнийг сүр хүчтэй, эрх мэдэлтэй, шийдэмгий зан чанартай гэж үздэг. Баруун гартаа бөгж зүүсэн хүн эерэг шүүмжлэгч байдаг. Харин зүүн талдаа бол – хийрхүү, биеэ тоосон, бардам зантай гэдгийг илтгэнэ. Зурхайч болон төлөгч нар ичимхий, шийдэмгий бус хүмүүсийг долоовор хуруундаа бөгж зүүхийг зөвлөж байна. Энэ нь тэднийг Бархасбадийн хүчээр дүүргэж илүү өөртөө итгэлтэй байхад тусалж өөрийгөө үнэлэх үнэлэмж, шийдэмгий байдлыг нэмэгдүүлэх болно. Мөн амьдралд нь аз болон амжилт авчрах болно. Ялангуяа алтал эсвэл цагаан тугалган бөгж маш их хүчийг өөртөө агуулдаг.   Дунд хуруун дахь бөгж Дунд хуруу – Санчир гаригийн Тойргийн хурууг өөртөө итгэлтэй, өөрийгөө дөвийлгөх хандлагатай хүмүүс чимдэг. Бөгж болон чулуу хэдий чинээ том байна төдий чинээ хүний зан чанар тод илэрдэг. Санчир гаригийн хурууг хамаатнуудын холбоо, хувь заяатай холбон гэр бүлийн гоёлоор чимбэл тохиромжтой. Удам дамжсан дунд хурууны бөгж нь гэр бүлийн сөрөг нөлөөг арилгаж, гэр бүлээсээ дэмжлэг авах, хүнд бэрхшээлийг даван туулахад тусална. Бэрхшээл болон эцэс төгсгөлгүй “бараан зураасыг” даван туулах мөн үргэлж азгүй байдаг хүмүүст Санчир гаригийн хурууны бөгж туслах болно. Мөн сэтгэл зүйтэй харьцдаг ажил эрхэлдэг хүмүүст дунд хуруундаа бөгж зүүхийг зөвлөж байна. Хэрэв Санчир гаригийн 2 хуруу хоёул бөгжтэй бол энэ нь тухайн хүн бүх зүйлээ хувь заяандаа даатгадаг мөн бодит байдлаас хол байдгийг илтгэнэ.

Аль хуруунд зүүсэн бөгж ямар утга агуулдаг вэ? 3
Ядам хуруун дахь бөгж Ядам хуруу – Нарны Тойргийн хуруунд, ялангуяа баруун гарт бөгжтэй бол (католик шашинтнууд – зүүн) энэ нь юуны түрүүнд гэрлэлтийн байдлыг илтгэнэ. Энэ уламжлал эртний египетийн үеэс үүссэн бөгөөд тэд зүрхэнд хүрэх “хайрын артери” ядам хуруунаас эхэлдэг гэж итгэдэг байжээ. Эрт дээр үед хуримын бөгжийг зөвхөн металаар бус шил, шаазангаар хийдэг байжээ. Эртний Ромын үед бат бөх гэрлэлтийн билэг тэмдэг болгож эхнэр нь нөхөртөө төмөр болон хүрэл бөгж бэлэглэдэг байжээ. Алтан хуримын бөгжийг III-IV зууны үед бэлэглэдэг байсан ч өнөөг хүртэл өөрчлөгдөлгүй иржээ. Мөн алт нь далд утгаараа нарны метал гэдэг утгыг илтгэдэг байсан учир үнэнч хайрыг билэгддэг байжээ. Ядам хурууны бөгж нь (хуримын бөгжнөөс бусад) эзнээ урлаг, тансаг, чамин зүйлд дуртай гэдгийг харуулдаг. Ихэвчлэн гоо сайхны мэдрэмжтэй, жүжигчин, зураач нарын хуруунд бөгж байдаг бөгөөд ерөнхийдөө урлагийн салбарын хүмүүс зүүдэг аж. Нарны хурууны бөгж нь тухайн хүнийг романтик, мөрөөдөмтгий, мэдрэмжтэй, цагийг үр ашигтай өнгөрүүлж таашаал авах дуртай гэдгийг илтгэнэ. Жижиг бөгж нь тухайн хүнийг эв нэгтэй, амар тайван, өөртөө итгэлтэй зан чанартай гэдгийг илтгэдэг бол том бөгж нь тогтворгүй, түрэмгий гэдгийг харуулна. Алдар нэр, эд баялагтай болохыг хүсэж байгаа хүмүүсийг ядам хуруундаа бөгж зүүхийг зөвлөж байна. Учир нь Нар тухайн хүнийг бүтээлч эрч хүчээр хангаж, өөрийгөө илэрхийлэх мөн амжилтанд хүрэхэд нь тусална.   Чигчий хуруун дахь бөгж Чигчий хуруу – Буд гаригийн хуруу нь дипломат, бизнес эрхлэгчид, уран илтгэгч, эмч, улс төрчдийг ивээдэг. Тиймээс чигчий хурууны бөгж нь гарын эв дүйтэй, уран яриатай, мэргэн ухаантай хүмүүст ашиг тус авчирна. Буд гаригийн хуруун дээрх гоёл нь эзэндээ ямар ч хүнтэй амархан харилцан ололцох, бизнесийн харилцаа холбоо тогтооход тусалдаг гэж үздэг. Сэтгэл судлаачдын ажигласнаар чигчий хуруундаа бөгж зүүдэг хүмүүс зальтай, явуулга хийдэг, зальхай, итгэл алдсан хүмүүс байдаг аж. Эмэгтэй хүн чигчий хуруундаа бөгж зүүсэн бол өөрийгөө хайрладаг, сээтэгнүүр, мөрийтэй тоглоомд дуртай, тогтворгүй зантайг илтгэдэг.

 

 

Ихэнх нутгаар цасан шуурга шуурч, эрс хүйтэрнэ

Сибирийн хүйтэн агаар энэ сарын 15-наас нутгийн баруун хойд хэсгээр шилжин ирж, 16-наас 19-нийг хүртэл ихэнх нутгаар хүйтний эрч чангарч, шөнөдөө Увс нуур, Идэр, Тэс, Хүрэн бэлчирийн хөндий, Дархадын хотгороор -40…-45 хэм, Монгол Алтайн өвөр хэсэг, Орхон-Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз, Халх голын хөндийгөөр -35…-40 хэм, тал хээрийн нутгаар -28..-33 хэм, Алтайн өвөр болон өмнөд говиор -19..-24 хэм хүрч чангарах төлөвтэй байгааг Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас анхаарууллаа.

Энэ сарын 15-нд баруун ба төвийн аймгуудын нутгаар, 16-17-нд ихэнх нутгаар ялангуяа 16-нд Алтай, Хангайн уулархаг нутгаар цас ахиухан орж, салхи секундэд 12-14 метр хүрч ихэнх нутгаар цасан шуурга шуурч зам даваа цас шуурганд хаагдах, харагдац муудах, хальтиргаа гулгаа нэмэгдэх цаг агаарын нөхцөл бүрдэх төлөвтэй байна.

Малын бэлчээрлэлт, авто болон төмөр замын тээвэр, цахилгаан эрчим хүчний шугам зэрэгт хүндрэл учруулахын зэрэгцээ, цас үргэлжлэн орсны улмаас өвөлжилтийн нөхцөл байдал хүндрэх нөхцөл бүрдэх төлөвтэй байгааг анхааруулж байна.

Эх сурвалж: ЦУОШГ

Монголын эмгэнэл болох Хонгорт 60 ээж хэвлийдээ үрээ алдсаныг, эрхэм гишүүн Д.Хаянхярваа мэддэг болов уу?

7486

Дархан-Уул аймгийн Хонгор   суманд төрөлхийн гажигтай нярай, мал, амьтны согогтой үр төл гарч, хүмүүс олноороо сэжигтэйгээр өвчилж эхэлснээр химийн аюулт хордлогын тухай түгшүүрт мэдээ Монголчуудад анх дуулдсан билээ.  Хонгор сумын Засаг даргаар ажиллаж байсан нэгэн хэнэггүй эр ашиг хайж Монголд ирсэн гадны иргэдтэй нийлж мөнгөн ус, цианид натри хэмээх онц хортой химийн бодисуудаар алт угааж нутгийн хөрс, ундны ус, агаарыг хордуулснаар “Хонгорчуудын” гэх эмгэнэлт түүх эхэлснийг нэр бүхий эрхэм тодотгон хэлж байсан билээ. Хонгорт хордлого гамшиг нүүрэлснээс хойш олон хүүхэд өнчирч, олон эхнэр, нөхөр бэлэвсэрч, олон хүн цэл залуухнаараа хайртай хүмүүсийнхээ элгийг эмтэлсээр нөгөө ертөнц рүү цаг бусаар одсон байдаг. Гэнэтийн огцом цус харвалт, санаандгүй хурдацтай тархах хорт хавдраар хэдэн арван хүн өвчилж, алтан амиа алджээ. Хордлого гарахаас өмнө 3000 гаруй хүнтэй байсан Хонгор суманд  дөрвөн жилийн дараа  1000 гаруйхан иргэд чадал муутайдаа амьдралын гашуун үнэний өмнө өвдөг сөгдөж, хордлогын голомтод бөртийтлөө үлдсэн байсан юм. 60 гаруй ээж алаг үрсээ хорвоод мэндлэхээс нь өмнө төрүүлж чадалгүй алдсан гашуун түүх бий. Бас 10 шахам, этгээд гаж төрөлт бүртгэгдэж. Энэ бол цөөн хүнтэй бэсрэгхэн суманд байж боломгүй, тэр дундаа эрүүл унаган байгалиа шүтэж амьдарч ирсэн Монголчууд бидний дунд урьд өмнө тохиолдож байгаагүй аймшиг, эмгэнэл, харуусал гэдгийг хэлж байлаа.

Тэгвэл энэ эмгэнэлт явдалтай  Хонгор сумынхан УИХ-ын гишүүн  Д.Хаянхярвааг холбож үздэг юм билээ.  Хонгор хордсон 2007 онд тухайн үеийн Онцгой байдлын сайд С.Отгонбаяр “Онц байдал тогтоох байдалд орчихсон байна. Нөхцөл хүнд. Агаар дахь мөнгөн усны хэмжээ 6-120 дахин их, усанд нь цианит натри илэрсэн” гэж мэдэгдэж байсан бол Байгаль орчны сайд Л.Гансүх “Хараа голоор дамжин хор тархах аюултай байна. Тиймээс бохирдсон ус цэвэрлэх талаар гадаадын мэргэжилтнүүдээс тусламж авъя” гэсэн саналыг хэлж байсан. Мөн Хууль зүйн сайд Ц.Мөнх-Оргил “Мөнгөн ус, цианит натри ашиглалтын талаар улсын хэмжээнд үзлэг явуулах тогтоолыг Засгийн газарт хүргүүлье” хэмээн мэдэгдэж, тухайн үед дээр дооргүй бүгд л Хонгор сумыг хордсоныг хүлээн зөвшөөрч байхад Дархан-Уул аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байсан  Д.Хаянхярваа л Хонгор хордоогүй хэмээн мэдэгдэж байв. Д.Хаянхярваа болон түүний эрх ашиг нэгт нөхдүүд ” Хонгор хордоогүй гэх атлаа Хонгор сумын малын мах,  хүнсний ногооноос амь тавих нь холгүй зугтдаг гэнэ. Тэр бүү хэл тухайн үед Засаг дарга Д.Хаянхярваа иргэдтэй уулзахаар Хонгорт очоод айлд орохдоо аяганд нь амаа ч хүргэхгүй цэрвэдэг гэдгийг нутгийн иргэд ярьдаг.

Хэвлэлд өгүүлснээр Хонгор сумын  иргэний мэдээлснээр бол тэртээ 2000 оны эхээр  одоогийн УИХ-ын гишүүн  Д.Хаянхярваа, Дархан-Уул аймгийн Санхүүгийн хэлтсийн дарга байхаасаа л багын найз, Хонгор  сумын уугуул иргэн Батнаран, Батболд хэмээх ах дүү хоёртой хамтран, тэднийг далдаас дэмжиж  Хонгорын сангийн аж ахуйд хууль бусаар спирт үйлдвэрлүүлж байсан гэдэг.  Улмаар тэд хамтын  бизнесээ өргөжүүлж, спирт үйлдвэрлэхээ больж, түүний оронд хууль бусаар газар ухаж, алт олборлож эхэлжээ. Эндээс л Хонгор хордох болсон шалтгаан эхлэсэн гэдэг.  Нутгийн иргэдийн ярьснаар бол  Батнаран, Батболд нарын эцэг нь Хөдөлмөрийн баатар хүн байсан бөгөөд ажилсаг, хөдөлмөрч ах дүүсийг хууль бус үйл ажиллагаанд Д.Хаянхярваа уруу татсан гэх юм билээ. Улмаар Хонгорыг хордуулсан хэрэгт мань ах дүүс холбогдож, аавын хаалга татахад, Д.Хаянхярваа дарга “уснаас хуурай” гарч, ард нь сугарч үлдсэн хэмээн хэвлэлийнхэн бичиж иржээ.

Д.Хаянхярваа  гишүүн  Болорсайхан гэх захиралтай “Уужим Хангай” хэмээх компаниар дамжуулан өөрийн далд бизнесийг явуулдаг гэж Дарханчууд ярьж байна. Болорсайхан захирлын хувьд Д.Хаянхярваатай худ ургийн холбоотой гэхчлэн анхаарал татсан мэдээлэл олон байдаг юм.

Ер нь Д.Хаянхярваа гишүүний хувьд нэр цэвэр нэгэн биш. Хөгжлийн банкны хуудуу бүхийг баримтуудын талаар хэлж ярьж суугаа түүнийг Сангийн сайдын хувиар өөрөө ч оролцоотой гэж УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж хэлсэн. Тэрбээр   “Сангийн сайд байсан Д.Хаянхярваа Хөгжлийн банкны зээл олгох гэрээн дээр гарын үсэг зураад явж байсан юм байна лээ. Үүний нотлох баримт нотолгоо бий.” хэмээн хэлсэн юм.

Эх сурвалж: Шуурхай.мн